ชื่อ ชั้น ลักษณะทางภูมิศาสตร์ การขึ้นทะเบียน และประวัติโดยสังเขป

วัดสุทัศนเทพวราราม มีนามปรากฏตั้งแต่อดีตหลายนาม เช่น วัดพระใหญ่, วัดพระโต, วัดเสาชิงช้า และวัดมหาสุทธาวาส เป็นพระอารามหลวงชั้นเอก ชนิดราชวรมหาวิหาร ตั้งอยู่ใจกลางกรุงเทพมหานคร บนพื้นที่ประวัติศาสตร์กว่า ๒๕ ไร่ ๒ งาน

๑. ลักษณะทางภูมิศาสตร์และอาณาเขต

พื้นที่วัดถูกแบ่งเป็น ๒ เขตชัดเจน คือ “พุทธาวาส” (ด้านเหนือ) และ “สังฆาวาส” (ด้านใต้) โดยมีอาณาเขตติดต่อถนนสายสำคัญที่เป็นหัวใจของเกาะรัตนโกสินทร์:

ทิศเหนือติดถนนบำรุงเมือง (เสาชิงช้า) และศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร
ทิศใต้ติดอาคารพาณิชย์ และถนนสระสรง
ทิศตะวันออกติดถนนอุณากรรณ และสวนรมณีนาถ
ทิศตะวันตกติดถนนตีทอง และอาคารพาณิชย์

๒. การขึ้นทะเบียนและประวัติโดยสังเขป

สถาปนาขึ้นในรัชสมัย รัชกาลที่ ๑ โดยทรงมีพระราชดำริสร้างพระวิหารหลวงให้สูงเด่นเทียบเท่าวิหารวัดพระเจ้าพนัญเชิง เพื่อสะท้อนความรุ่งเรืองของบ้านเมือง ทรงอัญเชิญ พระศรีศากยมุนี จากสุโขทัยมาประดิษฐาน และพระราชทานนามว่า "มหาสุทธาวาส" ตามชื่อพรหมโลกชั้นสุทธาวาส

ในรัชสมัย รัชกาลที่ ๓ ทรงบูรณะต่อจนสำเร็จสมบูรณ์ พร้อมพระราชทานนามใหม่ว่า "วัดสุทัศนเทพวราราม" เพื่อเปรียบวัดแห่งนี้เป็น "สุทัศนนคร" นครหลวงบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ใจกลางพระนคร

สรุปข้อมูลสำคัญ

ลำดับชั้น: พระอารามหลวงชั้นเอก ชนิดราชวรมหาวิหาร (ศูนย์กลางแห่งพระนคร)
เนื้อที่: ๒๕ ไร่ ๒ งาน แบ่งเป็นเขตพุทธาวาสและสังฆาวาส
ความสำคัญ: ปูชนียสถานสำหรับแผ่นดินที่เป็นจุดกึ่งกลางพระนครพอดี
สถาปัตยกรรม: ฐานพระวิหารหลวงสูงเด่นเป็นพิเศษตามแนวพระราชดำริรัชกาลที่ ๑